Ná het sterven 

Hoe was het rondom het sterven? Hebben wij afscheid kunnen en mogen nemen? Thuis opgebaard worden, de dagen ná het sterven tot aan de begrafenis of crematie. Het kan en mag.

Onze cultureel-maatschappelijke normen zijn hier minder vertrouwd mee geraakt. De dood is een taboe dat wij het liefst wegstoppen en over-leven. Maar misschien zou kunnen blijken dat we, als we de confrontatie aandurven, juist her-leven.

Waken tot over de dood. Wat betekent het voor ons en voor de overledene als we gedurende circa 3 à 4 dagen na de dood zouden waken. Naar oud gebruik, 'de dodenwake'.

Een ieder die wel eens gewaakt heeft, ervaart de glans, de weerspiegeling van het innerlijk. De 'veranderingen', bewegingen in het gelaat, gedurende deze na-dagen. Er is moed voor nodig, zoals we ook in het leven confrontaties wel of niet uit de weg kunnen gaan. Maar als we wilsbesluiten nemen, blijken ons vaak krachten toe te vloeien.

Ook een goede uitvaart is belangrijk, ook voor het rouwproces. Hebben we ons hier op voorbereid of overvalt het ons? Zelf rituelen bedenken die in overeenstemming zijn met de overledene en de nabestaanden. Door hier creatief mee om te gaan, actief deel te nemen, geeft het reeds de mogelijkheid tot een stukje verwerking. Zoals we alle zorg besteden aan de geboorte van een kind, zo is deze laatste zorg ook van belang.

Zoals de dichter Novalis (1772-1801) het uitsprak:

Waar een mens wordt geboren, sterft een geest.
Waar een mens sterft, wordt een geest geboren.

print deze pagina...

© Renée Zeylmans 2017